Kennismaking met een Afrikaanse xylofoon

Dit boek zorgt voor een goede kennismaking met een prachtig instrument: de Afrikaanse xylofoon. Het zwaartepunt komt in dit boek echter te liggen bij een specifiek soort xylofoon: de balafoon. Deze keuze is gemaakt vanwege haar bekendheid en toepasbaarheid buiten Afrika, maar daarnaast ook de verkrijgbaarheid en het aantal muzikanten en docenten die actief zijn in het bespelen en doorgeven van de balafoonmuziek.

Er is in Nederland nog nooit eerder een compleet boek verschenen over de Afrikaanse xylofoon. Dit boek heeft daarin de primeur. Het zal een verrijking zijn voor iedere muziekliefhebber om dit boek te lezen en zo dit Afrikaans melodisch slaginstrument beter te leren kennen. Het bevat een stukje erfgoed dat verloren gegaan zou zijn als deze niet was opgeschreven. Veel mooie authentieke cultuurverhalen uit Afrika blijven op deze manier bewaard en kunnen worden gedeeld met iedereen die er zijn plezier in vindt.

Het boek geeft een schat aan informatie en daarbij ook een stap in de richting van het daadwerkelijk kennismaken met het geluid van het instrument door toevoeging van  ondermeer audio- en videobronnen en namen van gerenommeerde balafonisten. Tevens wil ik graag de bekendheid van dit instrument in de Westerse wereld een stimulans geven. Het magische, opwekkende en warme geluid van dit instrument vangt al snel een plekje in je hart als je het beluistert en bespeelt.
Drempelvrees om zelf te gaan spelen is niet nodig, want dit instrument is beduidend makkelijker te bespelen dan je vermoedt. Welke toon of tonen je ook aanslaat, het gemoedelijke geluid komt je tegemoet en het klinkt snel of je al tijden het instrument bespeelt. Kinderen zijn er over het algemeen dol op, mede door deze klankeigenschappen.

Daarnaast wil ik graag de mythe ontkrachten dat er een juiste manier is om dit instrument te benoemen, te beschrijven, te bespelen. Het is een stukje cultuur uit een gigantisch groot continent, genaamd Afrika. Daarin bevinden zich vele landen en culturele groepen die allemaal weer hun eigen taal, gewoonten, gebruiken, socialiteit, levensbeschouwing, muzikaliteit en creativiteit hebben. Dit heeft zijn effect op de bouw, het bespelen en het sociale en muzikale gebruik van het instrument. Dit is bij iedere volksstam weer anders en ook is dit in de loop der tijd weer iedere keer wat veranderd. Er zijn nu instrumentvormen en speelwijzen die er heel vroeger helemaal niet waren. En doordat de mensen steeds meer over elkaar geïnformeerd raken, ontstaan er weer nieuwe creaties en versmeltingen. Er is geen ‘juiste vorm’, ook geen ‘juiste naam’, dus laten we ‘het enige echte juiste’ idee maar varen en genieten van de variëteit en creativiteit die er bij de diverse culturele groepen bestonden, bestaan en telkens weer ontstaan!

Dit boek is geschreven in samenwerking met Zoumana Diarra, Layba Diawara en Moussa Dembélé. Zijn mooie en unieke verhalen en waardevolle kennis over dit instrument maken van dit boek een prachtig stukje cultuurbeschrijving. Dank je wel Zou!
Graag wil ik ook Han van Lierop, Peter Verstraten en Piet Verstraten bedanken voor hun redigeerwerk en Merel Oord voor hun fotobijdragen.

Ida Verstraten

     Index van het boek